Ca lâm sàng Ý nghĩa của việc trang trí bàn thờ ngày tết

Thảo luận trong 'Kiến thức cho dược sĩ lâm sàng, thông tin thuốc' bắt đầu bởi vonguoita99, 28/1/16.

  1. vonguoita99

    vonguoita99 Dược sĩ mới

    Phong tục thờ cúng tiên sư của người Việt ta gần như đã trở thành thô lỗ lâu đời, đặc biệt trong những dịp lễ tết không có gia đình nào không có trang trí bàn thờ ngày tết trong nhà với hoa thơm nến vàng hương sắc đầy đủ là những lễ vật tượng trưng cho lòng thành

    [​IMG]

    Ngày Tết Nguyên đán là ngày gặp gỡ của các thế hệ cha ông tới các cháu con. Theo quan niệm của người phương Đông: các vị tổ tông nối tới cháu con bằng tâm linh giao cảm giữa thế giới hữu hình với thế giới vô hình, sự thờ cúng chính là môi trường gặp gỡ của thế giới hữu hình với vũ trụ dốt nát, bởi thế bàn thờ gia tiên và khờ ngày tết diễn đạt đầy đủ những nguyên tố giao cảm đó.

    Trên bàn thờ của người Việt ngoài lễ phẩm thường bầy hai ngọn đèn dầu, về sau được thay bằng hai cây nến, khi thắp sáng lên biểu tượng cho mặt trời, mặt trăng, gọi là "nhật nguyệt quang minh", soi tỏ con đường để thế giới hữu hình biết lối đi về, chứng giám và phù trì cho con cháu sức khoẻ dồi dào, làm ăn thịnh vượng. Đốt một nén hương là "tâm nhang", miêu tả sự đốt cháy niềm tin vào những ước muốn trong sự phụng dưỡng. Đốt 3 nén hương thể hiện cho khái niệm tam tài "thiên, địa, nhân" là trời, đất và con người trong mối đồng giao cộng cảm. Trên bàn độc thường bày lá trầu, quả cau, cùng với bát nước trắng bốp khiết, sắp đặt theo lề lối "đông bình", "tây quả" - bát nước đặt bên phải, trầu cau đặt bên trái. Vì nước là nguồn gốc của sự sống, trầu cau là kết quả của sự sinh thành.

    Giữa bàn thờ là mâm ngũ quả, gồm có 5 loại quả có màu sắc khác nhau, bởi vậy giới vạn vật được tạo nên bởi 5 nguyên tố: Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ. Kim là kim khí, Mộc là gỗ, Thuỷ là nước, Hoả là lửa, Thổ là đất và được bày vẽ rất công phu theo sự phân định vị trí cụ thể. Màu xanh thuộc về hành mộc là nải chuối màu xanh ôm gọn lấy quả bưởi có màu vàng tượng trưng cho hành thổ ở giữa trọng tâm. Màu đỏ thuộc hành hoả là quả hồng chín mọng hoặc quả quýt bầy xung quanh. Màu trắng thuộc hành thuỷ, như quả lê, quả táo. Màu đen thuộc hành kim như quả nho. Mâm ngũ quả biểu trưng cho quan niệm ngũ hành đã đi sâu vào nếp nghĩ và trở thành nét văn hoá truyền thống của dân tộc.

    [​IMG]

    Đặc biệt là mâm cơm cúng ngày tết được tổ chức đun nấu và bày vẽ khá công phúc. Tuỳ từng cảnh ngộ kinh tế của mỗi gia đình mà các mâm cỗ cúng lớn nhỏ khác nhau, nhưng tựu chung đầy đủ 4 món cơ bản là: Bánh chưng, thịt lợn, dưa hành và cơm tẻ. Món bánh chưng tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở của muôn loài và con người mỗi năm một tuổi. Thịt lợn chế biến thuộc về âm, dưa hành thuộc về dương, âm dương hài hoà tượng trưng cho sự phát triển. Cơm tẻ là lương thực hàng ngày, nên trong mâm cỗ có nếp, có tẻ cũng như có âm có dương đầy đủ lẽ sinh sôi. Bát nước chấm đặt giữa mâm hình tròn với 4 bát cơm đặt 4 góc mâm, biểu tượng cho trời vũ trụ, mà con người dù ở cõi âm hay dương đều có cuộc sống trong đó.

    Tết Nguyên đán thường tổ chức 4 ngày và lễ cúng gia tiên cũng được trình tự cúng trong 4 ngày với những ý nghĩa khác nhau. Chiều 30 Tết có lễ cúng tất niên, tức thị cúng trình với ông bà, ông cha năm cũ đã hết. Đêm 30 cúng giao thừa, thời khắc chuyển tiếp năm cũ sang năm mới. Sáng mùng 1 Tết là cúng Nguyên đán, tức là cúng sáng sớm của một ngày đầu năm. Chiều mùng 1 Tết cúng Tịch điện, tức thị cúng cơm chiều. Ngày mùng 2 Tết có 2 lễ cúng, buổi sáng cúng mời tiên sư cha gọi là Chiêu điện, buổi chiều cúng Tịch điện. Ngày mùng 3 là ngày cuối của tết, nên cúng Tạ Ông vải, với ý nghĩa 4 ngày tết đã đầy đủ.

    Với quan niệm vong linh gia tiên luôn ở gần mình, người sống như được tiếp xúc với tiên tổ qua việc phụng dưỡng. Nên việc cúng bái gia tiên bao giờ cũng do người con trưởng đứng ra làm chủ lễ trong gia đình. Với ngày Tết Nguyên đán người con trưởng là trọng điểm của sự quy tụ các thành viên trong họ, nên sau khi đồ lễ được đặt lên bàn thờ, gia trưởng khăn áo chỉnh tề, thắp đèn, hương rồi lễ 4 lễ, 2 vái trước ban thờ, khấn từ vựng tổ từ 5 đời trở xuống đến bố mẹ. Bài văn khấn thường bao hàm đầy đủ nội dung về quốc hiệu dân tộc, rồi đến năm, tháng và ngày âm lịch theo phong tương truyền thống. Sau khi gia trưởng khấn lễ xong, chờ cho tàn một tuần hương, nghĩa là những nén hương thắp lên cháy quá 2/3 thì người gia trưởng tới trước ban thờ tạ lễ và hạ cỗ xuống. Mọi người trong gia tộc quây quần bên nhau thụ lộc của tổ tông và chúc nhau một năm mới vạn sự tốt lành.

    Đối với dân tộc Kinh nói riêng, các dân tộc anh em khác trong đại gia đình các dân tộc trên bờ cõi Việt Nam nói chung, thì ý nghĩa việc trang trí bàn thờ gia tiên với những lễ phẩm và lễ nghi nói trên trong dịp Tết Nguyên đán là những nét phổ quát nhất. Từ đây những giá trị tốt đẹp của phong tục thờ tự gia tiên sẽ được phát huy, nhằm góp phần xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đặm đà bản sắc dân tộc.
     

    Bình Luận Bằng Facebook

Đang tải...

Chia sẻ trang này